به گزارش سینماپرس، محسن جوادی روز چهارشنبه در آیین بزرگداشت شیخ شهابالدین سهروردی با اشاره به جایگاه برجسته این فیلسوف ایرانی، افزود: آنچه در شخصیت سهروردی بیش از هر چیز جلب توجه میکند، جسارت و خلاقیت او در سنین جوانی است.
وی گفت: او در حدود ۴۰ سالگی و حتی پیش از آن، بدون هراس از نامهای بزرگی چون ابنسینا، اندیشههای پیشین را نقد کرد و راهی نو در فلسفه گشود.
معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: بسیاری از اندیشمندان در برابر بزرگان فلسفه متوقف میشوند، اما سهروردی با شجاعت از این مرز عبور کرد و همین ویژگی او را به چهرهای ماندگار در تاریخ اندیشه تبدیل کرده است.
جوادی با بیان اینکه تمدنها با درخششهای ناگهانی شخصیتهای بزرگ جان میگیرند، تصریح کرد: اگر تنها به آموزشهای معمول اکتفا کنیم، اتفاق بزرگی رخ نخواهد داد؛ پیشرفت تمدنها مرهون انسانهای خلاق، جسور و نوآور است که مسیرهای تازهای را پیش روی جامعه میگشایند.
معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با بیان اینکه زنجان به واسطه پرورش شخصیتی چون سهروردی جایگاه ویژهای در تاریخ ایران دارد، گفت: این استان همواره مهد پرورش بزرگان علم، فرهنگ، شعر و ادب بوده و امروز نیز این ظرفیت همچنان در آن وجود دارد.
وی با اشاره به فعالیتهای خیرخواهانه در زنجان، مؤسسه خیریه مهرانه را نمونهای از نوآوری اجتماعی دانست و افزود: همانگونه که سهروردی در عرصه فلسفه منشأ تحول شد، مجموعههایی مانند مهرانه نیز با تکیه بر سرمایه مردمی، جلوهای از خلاقیت و مدنیت را به نمایش گذاشتهاند.
جوادی ادامه داد: روحیه نوآوری باید در حوزههای مختلف از جمله دانش، فلسفه، ادبیات، فعالیتهای خیرخواهانه و حتی عرصههای قرآنی تداوم یابد، زیرا این ظرفیتها میتوانند جامعه را به سمت پیشرفت سوق دهند.
وی همچنین با تجلیل از مردم زنجان خاطرنشان کرد: مردم این استان همواره بدون چشمداشت در حفظ فرهنگ، تاریخ و تمامیت ارضی ایران نقشآفرین بودهاند و تقدیم بیش از هزار شهید، گواهی روشن بر ایثار و وفاداری آنان به میهن است.
معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تأکید کرد: امروز همه ما بر سفره ایثار، فرهنگ و تلاش مردمانی نشستهایم که با علم، اندیشه، نیکوکاری و فداکاری، سهم بزرگی در اعتلای ایران اسلامی داشتهاند.
سهروردی الگویی برای پیوند ایرانیت و اسلامیت و الهامبخش نسل جوان است
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با تأکید بر اینکه شیخ شهابالدین سهروردی از برجستهترین سرمایههای فکری و فرهنگی ایران به شمار میرود، گفت: سهروردی با پیوند میان ایرانیت و اسلامیت، ارائه روایت فلسفی از هویت ایرانی و ترویج شجاعت فکری، الگویی ارزشمند برای سیاستگذاری فرهنگی، دانشگاهها و نسل جوان امروز است.
وحید شالچی با گرامیداشت یاد شهدای انقلاب اسلامی و شهدای جنگ اخیر، اظهار کرد: حضور در زنجان، شهری که خاستگاه اندیشمندان و شخصیتهای بزرگ علمی و فرهنگی است، مایه افتخار است، این شهر در طول تاریخ بزرگان بسیاری را پرورش داده که علاوه بر جایگاه علمی، در اخلاق و منش نیز الگو بودهاند.
وی با اشاره به شخصیت علمی و فلسفی شیخ شهابالدین سهروردی افزود: درباره سهروردی میتوان از زوایای گوناگون سخن گفت، اما مهمترین پرسش این است که سهروردی برای ایران امروز چه ظرفیتی دارد و چگونه میتواند در مواجهه با مسائل و چالشهای معاصر الهامبخش باشد.
شالچی با بیان اینکه سهروردی نقش مهمی در خودآگاهی تاریخی ایرانیان ایفا کرده است، تصریح کرد: اگر ایران را فراتر از مجموعهای از اقوام و سرزمینها بدانیم، درمییابیم که هویت ایران محصول اندیشه و میراث شخصیتهایی همچون سهروردی است.
معاون فرهنگی وزارت علوم یکی از مهمترین ویژگیهای اندیشه سهروردی را عبور از دوگانهسازیهای نادرست میان ایرانیت و اسلامیت دانست و گفت: دوگانهسازیهایی که در دوره معاصر، بهویژه از دوران پهلوی اول، میان هویت ایرانی و اسلامی شکل گرفت، خسارتهای فراوانی به جامعه وارد کرد درحالیکه سهروردی نشان میدهد که میتوان هم ایرانی بود و هم مسلمان و این دو هویت را در قالب یک سنت فکری و تمدنی در کنار یکدیگر معنا کرد.
وی ادامه داد: سهروردی فیلسوفی مسلمان است که از قرآن، حکمت و عرفان اسلامی الهام گرفته و در عین حال از میراث ایران باستان نیز بهره برده است و این تلفیق، نمونهای موفق از استفاده خلاقانه از منابع متنوع تمدنی است و میتواند الگویی برای عبور از نگاههای افراطی و انحصارگرایانه باشد.
شالچی با بیان اینکه سهروردی روایت فلسفی از هویت ایرانی ارائه کرده است، اظهار داشت: هویت ملی در بسیاری از کشورها بر پایه زبان، ادبیات، آیینها و حماسهها شکل میگیرد، اما در ایران این ظرفیت وجود دارد که هویت ملی در سطح فلسفی نیز صورتبندی شود و سهروردی یکی از مهمترین نمایندگان این نگاه است.
وی افزود: اگر فردوسی روایت حماسی ایران است و حافظ بیان شاعرانه و عرفانی ایران را نمایندگی میکند، سهروردی را باید نماد خودآگاهی فلسفی ایرانیان دانست؛ شخصیتی که ایران را سرزمینی مبتنی بر نور، فضیلت و سلوک انسانی معرفی میکند.
معاون فرهنگی وزارت علوم همچنین مفهوم «نور» در حکمت اشراق را ظرفیتی بزرگ برای توسعه فعالیتهای فرهنگی و هنری کشور دانست و گفت: این مفهوم میتواند در عرصههایی همچون ادبیات، هنرهای تجسمی، سینما، هنرهای دیجیتال و سایر قالبهای هنری به زبان امروز بازآفرینی شود و الهامبخش تولید آثار فرهنگی باشد.
وی با تأکید بر ضرورت بهرهگیری از همه ظرفیتهای تمدنی ایران خاطرنشان کرد: سهروردی به ما میآموزد که وفاداری به هویت ایرانی و اسلامی به معنای بستن درهای اندیشه و گفتوگو با جهان نیست، بلکه میتوان ضمن حفظ هویت، از منابع گوناگون فکری و تمدنی نیز بهره گرفت.
شالچی، شجاعت فکری سهروردی را یکی دیگر از ویژگیهای برجسته این فیلسوف عنوان کرد و گفت: سهروردی صرفاً مفسر اندیشه گذشتگان نبود، بلکه با جسارت، نظام فلسفی مستقلی را بنیان گذاشت.
این مسوول گفت: این روحیه میتواند برای دانشگاهها، پژوهشگران و نسل جوان الهامبخش باشد تا ضمن بهرهگیری از میراث گذشته، نگاه نقادانه و خلاقانه نیز داشته باشند.
وی با اشاره به چالشهای دنیای معاصر از جمله گسترش فناوری، مصرفگرایی، شتاب زندگی و فقر معنایی، اظهار کرد: اندیشه سهروردی میتواند در مواجهه با این مسائل نیز راهگشا باشد و افقهای تازهای برای بازاندیشی در حوزه فرهنگ، هویت و معنویت بگشاید.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم با قدردانی از برگزارکنندگان این آیین، تأکید کرد: سیاست وزارت علوم، تحقیقات و فناوری توجه جدی به مفاخر و بزرگان علمی و فرهنگی کشور است و شناخت و بازخوانی اندیشه این ستارگان میتواند در حل مسائل امروز جامعه و تقویت هویت ملی و فرهنگی نقشآفرین باشد.
سهروردی میتواند پیامآور بازگشت به نور و انسانیت باشد
رئیس امور فرهنگی سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور با تأکید بر ضرورت پاسداشت مفاخر علمی و فلسفی ایران، شیخ شهابالدین سهروردی را یکی از «خورشیدهای درخشان» فرهنگ و تمدن ایرانی دانست و گفت: جهان امروز پس از تجربه عقلانیت صرف و مادیت، بیش از هر زمان دیگری به اندیشههای اشراقی، عشق، معنویت و بازگشت به خویشتن نیاز دارد.
حجتالله ایوبی در این آیین با بیان اینکه پیروی از بزرگان تنها به تجلیل از آنان محدود نمیشود، اظهار کرد: اگر خود را پیرو اندیشمندانی همچون سهروردی میدانیم، باید راه آنان را ادامه دهیم و اندیشه و منش آنان را در زندگی و جامعه جاری سازیم.
وی با اشاره به جایگاه ممتاز ایران در پرورش اندیشمندان بزرگ افزود: ایران سرزمین خورشیدها و ستارگان فروزان علم، ادب و فلسفه است و در گوشهگوشه این سرزمین، شخصیتهایی آرمیدهاند که هر یک چراغی برای بشریت هستند. شیخ شهابالدین سهروردی نیز یکی از همین چهرههای درخشان است که خود مظهر نور و روشنایی به شمار میرود.
رئیس امور فرهنگی سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور با یادآوری ثبت بزرگداشت سهروردی در برنامه مشاهیر جهانی یونسکو، گفت: در آن دوره برنامههای متعددی برای معرفی این فیلسوف بزرگ برگزار شد که از جمله آنها برگزاری همایش بینالمللی با حضور استادان و پژوهشگران کشورهای مختلف، انتشار آثار علمی و همچنین چاپ هشت جلد کتاب ویژه کودکان با هدف آشنایی نسل جدید با اندیشههای سهروردی بود.
ایوبی ادامه داد: همچنین تصویری مستند و هنرمندانه از شیخ شهابالدین سهروردی با بهرهگیری از اسناد تاریخی و هنری تهیه شد که توانست چهرهای ماندگار و قابل استناد از این فیلسوف ایرانی ارائه کند.
وی با نگاهی جامعهشناسانه به اهمیت حفظ و معرفی مفاخر فرهنگی تصریح کرد: نمادها، آثار هنری، شعر، معماری و چهرههای بزرگ فرهنگی به تدریج در ضمیر ناخودآگاه جامعه جای میگیرند و هویت، ذوق و سلیقه نسلها را شکل میدهند از همین رو ضروری است کودکان و نوجوانان ما از همان سالهای نخست زندگی با این سرمایههای فرهنگی آشنا شوند تا این میراث ارزشمند به بخشی از وجود آنان تبدیل شود.
ایوبی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تحولات فکری جهان معاصر اظهار کرد: قرنهای نوزدهم و بیستم، دوران غلبه عقلانیت ابزاری، صنعت و منفعتگرایی بود؛ دورانی که انسان بیش از هر چیز با معیار سود و محاسبه تعریف میشد، اما امروز جهان وارد مرحلهای تازه شده و انسان بار دیگر به عشق، احساس، عاطفه، معنویت و فهم دیگری روی آورده است.
وی افزود: جهان امروز پس از تجربه دورهای از مادیت و فاصله گرفتن از معنویت، در جستوجوی بازگشت به نور و ارزشهای انسانی است و به همین دلیل اندیشههای اشراقی سهروردی میتواند بیش از گذشته مورد توجه جهانیان قرار گیرد.
رئیس امور فرهنگی سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور با اشاره به تجربه حضور خود در یونسکو گفت: یکی از اهداف اصلی این سازمان، خشکاندن ریشههای خشونت در ذهن انسانها از طریق فرهنگ، آموزش و گفتوگو است و امروز بیش از هر زمان دیگری مفاهیمی همچون دل، جان، عشق و معنویت در ادبیات جهانی مورد توجه قرار گرفتهاند.
ایوبی با نقل خاطرهای از یکی از استادان فلسفه در فرانسه بیان کرد: او میگفت «ما در مغرب، سرزمین غروب خورشید هستیم و شما در مشرق، سرزمین طلوع خورشید؛ ما منتظریم خورشید بار دیگر از مشرق طلوع کند.» این سخن نشان میدهد که جهان امروز تشنه پیام فرهنگ و حکمت مشرقزمین است.
وی با اشاره به جایگاه ایران در شرایط کنونی جهان خاطرنشان کرد: امروز پس از حوادث و رخدادهای مهم اخیر، نگاه جهانیان بیش از گذشته به ایران معطوف شده و بسیاری میخواهند بدانند راز ایستادگی، دانش و اراده ملت ایران چیست. اکنون زمان آن رسیده است که با تکیه بر سرمایههای فکری و فرهنگی خود، از جمله میراث ارزشمند شیخ شهابالدین سهروردی، پیام فرهنگ، حکمت و انسانیت ایران را به جهان عرضه کنیم.
سهروردی ادامهدهنده مکتب ابنسینا بود
رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی کشور با تأکید بر اینکه شیخ شهابالدین سهروردی نهتنها مکتب ابنسینا را نقض نکرد، بلکه آن را تداوم بخشید، گفت: شیخ اشراق با درآمیختن حکمت نظری و عملی، راهی تازه در فلسفه اسلامی گشود و اندیشه او امروز نیز میتواند پاسخگوی عطش حقیقتجویی نسل جوان باشد.
محمود شالویی در این آیین با اشاره به جایگاه این فیلسوف بزرگ در تاریخ اندیشه اسلامی اظهار کرد: سهروردی هرگز مکتب ابنسینا را از میان نبرد و آن را نقض نکرد، بلکه ادامهدهنده و تکاملبخش آن بود؛ زیرا بهخوبی میدانست که ابنسینا نیز در آثار متأخر خود، بهویژه در بخش نهم «اشارات»، تنها بر استدلال عقلی تکیه نداشت و به افقهای شهود و معرفت باطنی نیز توجه کرده بود.
شالویی افزود: شیخ شهابالدین سهروردی دریافت که حکمت صرفاً نظری و استدلالی نمیتواند پاسخگوی همه حقیقت باشد، از همین رو تلاش کرد میان حکمت نظری و حکمت عملی پیوند برقرار کند و عقل را با شهود و معنویت درآمیزد.
وی با بیان اینکه سهروردی نماد انسانی است که جهان ماده را به عالم معنا پیوند میدهد، گفت: او از حکمت خشک و بیروح فاصله گرفت و فلسفهای را بنیان نهاد که در آن نور، حقیقت و سلوک معنوی جایگاه ویژهای دارد.
رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی کشور با اشاره به دشواریهای زندگی شیخ اشراق اظهار داشت: سهروردی در فضایی آکنده از تعصب و جهل گرفتار شد و همین فضای بسته، زمینه صدور حکم ارتداد او را فراهم کرد. بسیاری پیش از او نیز سخنانی مشابه بر زبان آورده بودند، اما این شیخ اشراق بود که بهای آن اندیشهها را با جان خود پرداخت.
وی ادامه داد: سهروردی نمیتوانست حقیقتی را که به آن رسیده بود پنهان کند و اهل تقیه و کتمان نبود، او باور داشت که حقیقت باید آشکار شود، هرچند همین آشکارگویی، سرانجام به شهادتش انجامید.
شالویی با استناد به اشعار مولانا و حافظ، تأکید کرد: بزرگان ادب و عرفان همواره به صاحبان معرفت سفارش کردهاند که در بیان اسرار، ظرفیت مخاطبان را نیز در نظر بگیرند، اما سهروردی چنان شیفته حقیقت بود که نتوانست یافتههای خود را پنهان سازد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، اندیشه سهروردی را نیاز امروز جامعه دانست و گفت: نسل جوان امروز تشنه حقیقت، نور و معنویت است، هیچ انسانی به دنبال تاریکی نیست و همه در جستوجوی روشنایی هستند و اگر اندیشه شیخ شهابالدین سهروردی بهدرستی معرفی شود، جوانان بهخوبی با پیام او ارتباط برقرار خواهند کرد.
رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی کشور خاطرنشان کرد: فلسفه اشراق دعوت به نور، حقیقت و خودشناسی است و باید این میراث ارزشمند را با زبانی متناسب با نیازهای امروز به جامعه، بهویژه نسل جوان، معرفی کنیم تا بیش از پیش با جایگاه این حکیم بزرگ ایرانی و اسلامی آشنا شوند.
ارسال نظر